Florence herbergt, naast Botticelli’s De geboorte van Venus (zie het bericht elders), nóg zo’n klassieker: de David van Michelangelo. Ook in de Galleria d’Accademia vloedgolven met toeristen, maar dat deert hier niet zo, want het beeld is ruim vijf meter hoog en staat bovendien nog op een sokkel. Het is ongelooflijk hoe zo’n door en door bekend beeld nog steeds indruk weet te maken. Sommige bezoekers kijken met geopende mond omhoog. Hoe heeft die man dat voor elkaar gekregen? Ooit wel eens een beitel in marmer gezet? Een helse klus. Want marmer geeft je maar één kans. Michelangelo heeft dit beeld uit één brok carraramarmer tevoorschijn getoverd. Een bijna bovenmenselijke prestatie. Hoe is het mogelijk om zoveel zachtheid, zoveel details in dat steen aan te brengen? Zelfs aders geeft hij weer.

Michelangelo benadrukt het moment vlak voordat David met slinger en steen zijn tegenstander, de reus Goliath, zal doden. Maar niet het geweld staat voorop. De slinger, hangend over zijn linkerschouder, zie je pas in tweede instantie. Michelangelo benadrukt David als de rationele, berekenende strateeg. De eigenlijke moord, kort daarop, zie je in gedachten, als in een film, vanzelf voor je. Misschien is dat wel het meest ongelooflijke aan het beeld: het lijkt te bewegen.

Michelangelo was een geniaal ambachtsman. Maar wat aan al het technisch kunnen vooraf gaat, is het vermogen te kunnen waarnemen. Dat moet hij als geen ander gekund hebben. Die man moet één en al zintuig zijn geweest. Eén detail wil ik in dit verband eruit halen. In de (mij beschikbare) literatuur heb ik er niets over kunnen vinden. Het gaat om de teelballen van David. Kijk goed, het is nét zichtbaar op de foto: de linker hangt lager dan de rechter. Nu is dat meestal zo, maar de meeste mannen weten dat niet. Vraag maar na in je omgeving, kleine kans dat je een goed antwoord krijgt. Maar Michelangelo, natuurlijk, hoe hadden we anders kunnen verwachten, wist het wel en beeldde het uit.

Nu is er over die teelballen nog meer te zeggen. Het is een wonderlijk gegeven, en niet goed te plaatsen, maar ik vertrouw de literatuurbronnen waarin er melding over wordt gemaakt: een lager hangende linker teelbal komt vooral voor bij rechtshandigen (en omgekeerd). Terug naar Michelangelo. Zijn David heeft een laag hangende linker teelbal. Dat zou betekenen dat zijn David rechtshandig was. Nu kijken we verder, naar de slinger die over de linkerschouder hangt en die hij met de linkerhand vasthoudt. Omdat David elk moment kan toeslaan, ga ik ervan uit dat hij de slinger in zijn dominante hand vasthoudt. Dat zou dus betekenen dat David linkshandig was. En daar zit nu mijn vraag. Want zijn linker teelbal hangt lager, waarmee hij rechtshandig zou moeten zijn. Zou die geniale Michelangelo dan toch een fout hebben gemaakt? Bedoelt hij er iets mee? Of zit ik gewoon fout?